Düğün öncesinde evden eve giden tepsi
Ulubey'de zini hamursuzu düğün hazırlıklarıyla ilişkili bir tepsi tatlısıdır. 9 Eylül 2025 tarihinde tescil edilen 1774 numaralı mahreç işareti, düğün öncesi kız evinden damat evine gönderilmesini, genellikle 13 kat yufka arasına siyah ve sarı haşhaş ile şeker sürülmesini, baklava dilimleri halinde kesilmesini anlatır. Bu, anlatıya sonradan eklenmiş bir romantik ayrıntı değil, sicilde kayıtlı bir törendir. [T41]
Önceki taslaktan editoryal düzeltme: Yumurta, karbonat ve 12 kat içeren önceki R19 reçetesi, tescil belgesinin yaş mayalı, 13 katlı uygulamasıyla uyumsuzdu. O sürüm bu dosyada kesin tarif olarak tutulmuyor. Bu yenisi tescildeki bir tepsilik gramajın tam dörtte birine ölçeklenmiş küçük denemesidir. Tescilli tarif olduğuna veya evde fiziksel testten geçtiğine dair bir iddia değildir.
Öngörülen verim: Yaklaşık 30 cm çapında küçük bir tepsi, 12–16 parça.
Ön hazırlık: 60–90 dk (ölçek/ustalığa göre değişebilir) · Dinlenme: 20–25 dk · Pişirme: geleneksel fırında 180°C 45 dk; ev fırını için deneysel.
Araç: 30 cm derin tepsi, oklava, hassas tartı, metal spatula, fırın.
Malzemeler
Hamur — tescilin %25'i
- 625 g böreklik un
- 271,5 ml içme suyu
- 6,25 g sıvı yağ
- 6 g tuz
- 5 g yoğurt
- 5 g yaş maya
- 1,25 g sirke
Kat harcı — tescilin %25'i
- 375 g ezilmiş siyah haşhaş
- 75 g ezilmiş sarı haşhaş (tescilde tahin alternatifi var)
- 75 ml su
- 550 g beyaz toz şeker
- Yaklaşık 12,5 g tepsi/üst yağlama yağı
Not: Şeker ve haşhaş miktarları çağdaş günlük tariflerden çok yüksektir. Bu oranlar bilerek 'hafifletilmedi'; tescildeki ürünün gerçek karakterini saklamamak için korundu.
Yapılış — 13 yufka
- Un ve suyu birleştirip sıvı yağ, yaş maya, yoğurt, tuz ve sirkeyi ekleyin. Orta yumuşaklıkta bir hamur yoğurun.
- Üzerini örtüp 20–25 dakika dinlendirin. 13 eşit bezeye bölün. Tescilde 60 cm için verilen yufkaları, bu küçük ölçekte tepsinize göre yaklaşık 30 cm çapında açın. Hedef her yufkada 2–3 mm kalınlıktır.
- Siyah ve sarı haşhaş ezmesini 75 ml suyla sürülebilir kıvama gelinceye kadar karıştırın. Su ayrılmadan eşit kıvam elde edilmeli.
- Tepsiyi ince yağlayın. İlk yufkayı serin; yaklaşık 37,5 g haşhaş karışımı ve 37,5 g şeker yayın. Aynı ara kat işlemini toplam 11 kez sürdürün.
- 12. yufkayı serdikten sonra son ara kata yaklaşık 112,5 g haşhaş karışımı ile 137,5 g şeker koyun. 13. yufkayla kapatın; üst yüzeyi az yağlayın.
- Çiğ haldeyken dikkatlice baklava dilimi şeklinde kesin. Şerbet kullanılmaz; tatlının şekeri katların içindedir.
- Tescilde taş tabanlı fırın için 180°C'de 45 dakika, davul fırın için 170°C'de 65–70 dakika verilmiştir. Modern ev fırını değerleri test edilmemiştir; ilk denemede 170–180°C aralığında merkezin pişmesi ve üst/alt renk dengesi takip edilmelidir. Eşit pişirme için tepsiyi 8–10 dakikada bir yönlendirmek tescil tekniğinde bulunur.
- Çıkarınca dinlendirin; orta katların nemli/çiğ kalmadığını, katların yekpare olmadığını ve alt yüzün piştiğini kontrol edin. Çok yüksek şeker/yağ ve sıcak buhar için yanık önlemi alın.
Editoryal karar ve mutfak kontrolü
- Belgenin ayırıcı tanımı: yaklaşık 80 g parça, 5–7 cm ürün yüksekliği, 4–6 cm parça kenarı; bu ölçüler ev ölçeğinde sağlanmış kabul edilmez.
- Sicildeki 13 kat ve harç oranı doğru hesaplanmıştır; gerçek pişirim yok.
- Tescilli ürünün üretim işlemleri Uşak ili içinde gerçekleştirilmelidir. Bu metin geleneksel üretim kaydını açıklayan bir mutfak denemesidir.
- Daha az şekerli, karbonatlı veya haşhaşsız sürümler varsa ayrı modern/yöresel varyant olarak sunulur; tescilli formül başlığına sokulmaz.
Tarih ve kültür kaynakları: [T8](../arastirma/kaynakca.md), [T41](../arastirma/kaynakca.md)
Tarif notu: Bu yöresel reçete derleme çalışmasından uyarlanmıştır; ölçü ve pişirme süreleri mutfak denemelerinde değişebilir.